Onderzoek limesweg en laat-middeleeuwse nederzetting Bunnik afgerond


Vanwege de aanleg van de nieuwe verbindingsweg N421 in de gemeenten Bunnik en Houten is in 2013 en 2014 archeologisch onderzoek uitgevoerd. In het gebied tussen de A12 en de rondweg in Houten heeft RAAP in opdracht van de provincie Utrecht proefsleuven, een opgraving en archeologische begeleiding uitgevoerd. In de twee onderzochte zones kwamen onder andere resten van de Romeinse limesweg tevoorschijn, evenals een deel van ontginningsnederzetting uit de Late Middeleeuwen. De eerste resultaten van het onderzoek zijn al eerder bekend gemaakt. Inmiddels is het gehele onderzoek uitgewerkt in het eindrapport en hier te downloaden.

De houten palen zoals ze zijn aangetroffen tijdens de opgraving. De Romeinse militaire weg

De limesweg kon over ongeveer 250 meter worden onderzocht. Deze was zo’n 5 m breed en bestond uit een grindbaan met aan weerszijden een bermgreppel. In het lagere deel van het landschap lag in eerste instantie ook een grindweg, maar rond 124/125 is een dijk (agger) door de laagte aangelegd. Deze dijk was verstevigd met een eikenhouten bekisting, met aan de buitenzijde extra palensetjes. Ruim zeven meter buiten de agger is nog een houten paal aangetroffen met een kapdatum in de winter van 124/125. Na 150 vonden herstelwerkzaamheden aan de weg plaats en daarbij werd hergebruikt hout met een kapdatum van 149/150 gebruikt. Waarschijnlijk is toen een brugachtige constructie gebouwd of hersteld, bestaande uit drie haaks op de weg staande palenrijen die als waterdoorlaat functioneerden.

De opgraving aan de Achterdijk maakt duidelijk dat de limesweg in het Kromme Rijngebied niet de grensrivier volgde, maar dat men koos voor een korte of de kortste verbinding tussen de castella Levefanum bij Rijswijk, Gelderland en Fectio bij Vechten. Hiermee heeft de opgraving een duidelijke richting gegeven voor onderzoek naar het exacte limes-tracé in deze regio.

De opgraving heeft een voor de limesweg imposante hoeveelheid vondsten opgeleverd. Bij de weg zijn zo’n 50 Romeinse munten aangetroffen en ook verschillende onderdelen van paardentuig. Uniek is een bronzen onderdeel van een juk, waarschijnlijk een pluimdrager. De opgraving heeft een voor de limesweg imposante hoeveelheid vondsten opgeleverd. Bij de weg zijn zo’n 50 Romeinse munten aangetroffen en ook verschillende onderdelen van paardentuig. Uniek is een bronzen onderdeel van een juk, waarschijnlijk een pluimdrager.

Een laat-middeleeuwse nederzetting

Ten oosten van de Rietsloot is een deel van een grotere nederzetting uit de Late Middeleeuwen onderzocht. Deze nederzetting ligt op de een hoger deel van het landschap. Op de hogergelegen oever buiten het onderzochte plangebied stonden vermoedelijk hoofdgebouwen. Tijdens het onderzoek kwam een complex stelsel van greppels aan het licht, die diverse percelen of erven vormden en dienden voor de afwatering. Vermoedelijk is de uiterste grens van een perceel met enkele roedenbergen opgegraven. Roedenbergen zijn bijgebouwen waarvan het dak in hoogte verstelbaar was en waar bijvoorbeeld hooi werd opgeslagen. Rondom een van de best bewaarde roedenbergen waren complete aardewerken potten ingegraven die dienden als muizenval.

De laatmiddeleeuwse bewoning startte rond 1150 en lijkt kort voor 1400 weer verlaten of verplaatst te zijn. De vondsten, vooral eenvoudig aardewerk zoals melkteilen, wijzen erop dat de nederzetting een agrarisch karakter had. Ook het onderzoek naar botanische resten (verkoolde zaden) wijst daarop: er werden granen en peulvruchten verbouwd en verder zijn vruchten zoals braam en pruim aangetroffen. Naast de landbouw leefden de bewoners ook van veeteelt. De veestapel bestond grotendeels uit paarden en runderen.

>> Download hier het rapport Vondsten langs de Rietsloot.




Meer info:

Artikel RAAP Magazine: http://www.raap.nl/pages/RAAPnieuws_snelweg_Anno_125.html
Artikel Jaar-van-de-Bodem webserie: http://www.raap.nl/pages/Jaarvandebodem2015-08.html

Eerdere berichten op deze website:

http://www.raap.nl/pages/RAAPnieuws_romeinse_weg_Bunnik.html
http://www.raap.nl/pages/RAAPnieuws_open_dag_romeinse_weg_2_Bunnik.html
http://www.raap.nl/pages/RAAPnieuws_romeinse_weg_Bunnik.html
http://www.raap.nl/pages/INFORMATIEBLADEN/INFOBLAD%20open%20dag%20Bunnik%2021-9-2013-2.pdf






MEER WETEN


Bram Jansen
T 071-5768118 | E b.jansen@raap.nl