Bij monitoring van archeologische vindplaatsen gaat het om de registratie en kwantificatie van hun eventuele aantasting, door op vaste tijdstippen en op vaste locaties in het veld metingen te verrichten.

Degradatie meten
Monitoren vormt een van de instrumenten voor de fysieke bescherming van het archeologisch erfgoed, en is onder meer interessant voor terreinbeheerders. Het is specifiek gericht op het bestuderen van (natuurlijke- en antropogene) degradatieprocessen die op archeologische vindplaatsen kunnen plaatsvinden. Onder monitoring wordt volgens de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie verstaan: het meten van de fysieke conditie van een monument op bepaalde vooraf vastgestelde aspecten, met daartoe geëigende middelen en gedurende een afgesproken periode, met als doel inzicht te verwerven in de effectiviteit van de getroffen maatregelen.

Beheer en behoud
Het belang van monitoringonderzoek ligt vooral in de behoud- en beheersfeer. Er komen gekwantificeerde gegevens beschikbaar en op basis daarvan is te bepalen welke beschermings- en beheermaatregelen voor archeologische vindplaatsen genomen moeten worden én of dat wel nodig is. Want waarom een vindplaats behouden als de - natuurlijke of antropogene - degradatieprocessen niet te stoppen zijn en de vindplaats binnen een aantal jaren zal verdwijnen?