De Cultuurhistorische Atlas Winterswijk is een rijk geïllustreerde atlas die de ontstaansgeschiedenis van het gevarieerde landschap rond Winterswijk toelicht. Dat landschap herbergt vele historische resten vanaf de vroege prehistorie en het is een ware historische en landschappelijke schatkamer. Om rekening te kunnen houden met die historische rijkdom bij toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen, liet de gemeente Winterswijk de atlas maken. RAAP projectleider Nico Willems en Jan Neefjes van bureau Overland stelden de atlas samen. In het boek zijn landschappelijke en cultuurhistorische waarden, objecten en elementen gedetailleerd in kaart gebracht. Daarnaast bevat het vele verhalen achter het Winterswijkse landschap, bestemd voor iedereen die geïnteresseerd is in de geschiedenis en het landschap van Winterswijk. Meer informatie in RAAP Nieuwsbrief 2009-1. 

De Cultuurhistorische Atlas Winterswijk werd op woensdag 28 oktober 2009 gepresenteerd. Burgemeester Thijs van Beem van Winterswijk overhandigde het eerste exemplaar aan de Gelderse gedeputeerde Annelies van der Kolk.

bestellen:
De Cultuurhistorische Atlas Winterswijk is te koop via de Vereniging Monumentenbelangen Winterswijk voor € 49,50 exlusief verzendkosten. Leden van de Vereniging Monumentenbelangen en de Vereniging Het Museum (Freriks) Winterswijk betalen het gereduceerde tarief van € 43,50 exlusief verzendkosten. Informatie via: www.monumentenbelangenwinterswijk.nl Bestellen op:  info@monumentenbelangenwinterswijk.nl
De atlas is ook verkrijgbaar bij boekhandel Kramer, Wooldstraat 24 in Winterswijk en boekhandel Holders, Misterstraat 63 in Winterswijk. De verkoopprijs bij de boekhandel is 55,00 euro.

Over de opzienbarende resultaten van de opgravingen die RAAP in de afgelopen jaren uitvoerde in de historische binnenstad van Harderwijk is een fraai rapport verschenen. Dit in hardcover uitgevoerde RAAP-rapport 2080, getiteld ‘Stadskernonderzoek in Harderwijk, Bruggestraat 8-10 en Vijhestraat 30-32’, staat vol foto’s en informatie over de aangetroffen bodemschatten. Het boek bevat onder meer uitgebreide verslagen van de resultaten van het archeologisch, fysisch- en historisch-geografisch onderzoek en van het macroresten- en pollenonderzoek.

De opgravinglocatie aan de Bruggestraat en Vijhestraat in Harderwijk was een bijzondere plek. Zo werd daar een unieke bakstenen zaalbouw uit de Middeleeuwen ontdekt: een bijzonderheid in de destijds overwegend houten steden. Het is dan ook aannemelijk dat de bakstenen zaalbouw van oorsprong het woonhuis was van de graaf van Gelre óf van een uitzonderlijk rijk koopman. In later eeuwen is de zaalbouw als kelder opgenomen in herberg In de Hollandsche Tuyn. Inmiddels is op deze plek de nieuwbouw van Krijco Casino’s & Leisure verschenen, maar het 13e eeuwse muurwerk van de zaalbouw en een deel van de veldkeienbestrating is bewaard gebleven in de casinokelder.
Het rapport werd gepresenteerd op 26 juni 2010 met de opening van een expositie met vondstmateriaal en informatieborden in de casinokelder in Harderwijk.

bestellen:
Het boek ‘Stadskernonderzoek in Harderwijk, Bruggestraat 8-10 en Vijhestraat 30-32’ is te bestellen via de receptie van het hoofdkantoor in Weesp: receptie@raap.nl of tel. 2294-491500.

Ter gelegenheid van haar twintigjarig bestaan heeft RAAP in 2005 het boek Van het land naar de markt. 20 jaar RAAP en de vermaatschappelijking van de Nederlandse archeologie (1985-2005) uitgegeven. Hierin beschrijft historicus Martijn Eickhoff de opkomst van de commerciële archeologie tegen de achtergrond van een veranderend archeologiebestel. De geschiedenis van RAAP is geheel vervlochten met deze periode in de Nederlandse archeologie.

ontwikkeling archeologiebestel
Het boek is meer dan een bedrijfsgeschiedenis van Nederlands oudste archeologische bedrijf. Er is ruime aandacht voor de geschiedenis van de Landesaufnahme in Nederland, de ontwikkeling van het archeologiebestel vanaf 1985 en de wijze waarop vanaf 1992 uitvoering is gegeven van het Verdrag van Malta. De organisatie van de archeologiebeoefening blijkt in 20 jaar ingrijpend gewijzigd, en de ontwikkeling van publiek naar privaat was nauwelijks te voorspellen.

RAAP directeur Marten Verbruggen overhandigde het boek tijdens het RAAP-symposium 'U, wij en zij-van-toen. Archeologie tussen publiek en privaat', op 26 mei in Amersfoort aan de directeur cultureel erfgoed van het Ministerie van OCW.

bestellen:

Het boek is te bestellen bij RAAP. Klik daarvoor op deze link.

Verborgen kastelen in zicht

Veel kastelen in ons land kennen een geschiedenis van belegering, herbouw, plundering, verwoesting en afbraak en zijn voorgoed verdwenen. Voor het blote oog dan, want in de bodem liggen doorgaans nog allerlei resten verborgen. Met archeologisch onderzoek zijn ze goed op te sporen. Zo heeft RAAP in de afgelopen jaren ruim 350 terreinen met een verborgen kasteel onderzocht en geadviseerd over de inrichting ervan. Daarover gaat het boek Verborgen kastelen in zicht: over archeologisch onderzoek en inrichting van kasteelterreinen.

publieksboek
Verborgen kastelen in zicht  is samengesteld ter gelegenheid van het Jaar van het Kasteel 2005 én het daarmee samenvallende 20-jarig bestaan van RAAP. Het is geschreven ter informatie en inspiratie voor een breed publiek: voor gemeenten, eigenaren en beheerders van kasteelterreinen, maar ook voor ontwerpers en iedereen met belangstelling voor kastelenonderzoek. Het is een rijk geïllustreerd publieksboek, vol voorbeelden die laten zien hoe verloren gewaande kastelen op te sporen en weer zichtbaar en genietbaar te maken zijn.

meer dan 350 kastelen
De directeur van de Nederlandse Kastelen Stichting, aan wie het eerste exemplaar in november 2005 werd aangeboden, schreef het voorwoord. Het eerste deel van het boek gaat over archeologisch onderzoek naar kastelen, het tweede deel over de inrichting van kasteelterreinen en het derde deel bevat een overzicht van de meer dan 350 onderzoeken op kasteelterreinen die RAAP in de afgelopen 20 jaar in Nederland heeft uitgevoerd. Per provincie is een voorbeeldproject gekozen om te illustreren hoe divers de aanleidingen, de gekozen onderzoeksmethoden en de uiteindelijke (inrichtings)resultaten van archeologisch onderzoek naar kastelen kunnen zijn.

bestellen:

Deze uitgave is inmiddels UITVERKOCHT, maar bij voldoende belangstelling zal een herdruk volgen. Wie hiervoor belangstelling heeft, kan dit laten weten via deze link.

RAAP-rapport 1000: Prospectief boren

RAAP-rapport 1000, getiteld Prospectief boren,  is een studie naar de betrouwbaarheid en toepasbaarheid van booronderzoek bij het opsporen van archeologische sites in Nederland. RAAP voerde deze pilotstudy uit in het kader van het programma Technologie en Samenleving van Senter (Ministerie van Economische Zaken).

onderzoek: hoe en wat?
Meer dan 500 prospecties worden er jaarlijks in Nederland uitgevoerd. Naar verwachting zal dat aantal flink stijgen. Door het Verdrag van Malta is het adagium immers: probeer archeologische vindplaatsen op een zorgvuldige, non-destructieve manier op te sporen en te inventariseren. Iedere archeoloog die aan prospectieonderzoek doet, loopt daarbij tegen dezelfde ‘problemen’ op: wat onderzoek je, hoe, en tegen welke kosten? Het bodemarchief is namelijk zeer divers, niet overal zit alles en prospectieonderzoek is altijd selectief door de methode die je kiest.

succesvolle prospectie
Eén van de eisen die de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie aan het archeologisch vooronderzoek stelt, is dat tijdens het veldonderzoek gekozen moet worden voor een prospectiemethode waarmee de verwachte sites ook daadwerkelijk opgespoord kunnen worden. Om te kunnen bepalen welke prospectiemethode geschikt is voor het opsporen van een specifiek site-type is inzicht in de betrouwbaarheid van prospectiemethoden een eerste vereiste. Daar heeft RAAP onderzoek naar gedaan, met medewerking van de ROB en diverse universiteiten, en het resultaat staat te lezen in RAAP-rapport 1000.

Met deze studie is er eindelijk een statistische onderbouwing beschikbaar voor de keuze van de meest geschikte boorstrategie, waarmee hard te maken valt hoe betrouwbaar prospectieonderzoek is. Dat biedt uiteraard mogelijkheden om de huidige praktijk te verbeteren.