Spelen met de Germaanse geschiedenis
in Eschpark Bornsche Maten
U woont op historische grond! Met die toelichting viel bij de bewoners van de Bornsche Maten in het afgelopen najaar een boekje op de mat. Het boekje ging over de geschiedenis van de jongste woonwijk van Borne. Archeologisch onderzoek wees namelijk uit dat er al in de prehistorie mensen op die plek woonden. De Twentse nieuwbouwwijk is inmiddels een historisch speelplek rijker en er is van alles gedaan om de boeiende geschiedenis van Bornsche Maten tot leven te brengen.
Historische speelplek
Op het nieuwe speelterrein in het Eschpark Bornsche Maten in de gemeente Borne, staan sinds kort speeltoestellen die verwijzen naar het verleden van de wijk. Het meest in het oog springend is een klimtoestel in de vorm van het houten geraamte van een boerderij. Het is geïnspireerd op de boerderijen die Germaanse boeren in de Romeinse tijd op deze plek bouwden. Via een doorkijkpaneel kun je de boerderij zien zoals deze vroeger was. Ook andere speeltoestellen zijn vormgegeven met een knipoog naar het prehistorische verleden: een waterput, een oude kar en een spieker waarin de boeren hun oogst bewaarden. Daarnaast geven de informatiepanelen op de speelplaats een beeld van het leven in het verleden. De inspiratie hiervoor leverde het archeologisch onderzoek.
Germaanse boerenerven
Voorafgaand aan de bouw van de wijk Bornsche Maten is in de afgelopen twintig jaar archeologisch onderzoek uitgevoerd. Drie opgravingen onder leiding van RAAP-projectleider Huub Scholte Lubberink, leverden sporen op van 33 boerderijen en 306 bijgebouwen, zoals spiekers, uit de ijzertijd en de Romeinse tijd.
Tussen circa 450 voor en 200 na Chr. leefden hier mensen die met een paar boerenerven bij elkaar een kleine dorpsgemeenschap vormden. Ze woonden met hun vee onder één dak. De locatie van basisschool De Horsten is misschien wel de oudste plek van de hele wijk en werd al rond 450 voor Chr. bewoond. Elders in de wijk begon dat iets later. Uiteindelijk vertrokken de bewoners weer omdat het gebied omstreeks 200 na Chr. te nat werd door de stijgende grondwaterstanden. Pas meer dan vijf eeuwen later was er weer sprake van menselijke activiteiten. En vanaf de late middeleeuwen ontstond hier door bemesting met plaggen geleidelijk een dikke akkerlaag.
Verhaal van de wijk
De bevindingen uit het archeologisch onderzoek zijn samengevat in het boekje ‘Het verhaal van de Bornsche Maten’. RAAP maakte dit publieksboekje in opdracht van de gemeente Borne voor de bewoners van de nieuwe wijk. Hiermee wil de gemeente bijdragen aan kennis over de archeologie en de geschiedenis van de eigen woonomgeving. Bij de feestelijke opening van het speelterrein in september 2025 groef wethouder Arthur Lammers met een aantal schoolkinderen een schatkist op waarin het publieksboekje was verborgen.
In het boekje zijn schoolplaten afgebeeld die RAAP reconstrueerde voor drie kenmerkende perioden in de geschiedenis van de Bornsche Maten. De schoolplaten zijn ouderwets ‘op stok’ te rollen en komen te hangen in basisscholen in Borne. Daarnaast verzorgde RAAP in samenwerking met Marie-France van Oorsouw van bureau Weleer een lespakket met werkboekje voor de Bornse basisscholen. Het publieksboekje, lespakket en speelterrein zijn met steun van de provincie Overijssel tot stand gekomen. De speeltuin is een onderdeel van het bredere project ‘Germanen en Textiel in Borne’
