Korte berichten
Iris Hesseling bedrijfsleider RAAP OPEX
RAAP OPEX is in 2023 gestaag gegroeid. Niet alleen het aantal opdrachten, maar ook het aantal medewerkers is flink toegenomen. Daardoor kan OPEX beter inspelen op de vraag van opdrachtgevers naar explosievenonderzoek, al dan niet gecombineerd met archeologisch onderzoek. Om alle werkzaamheden in goede banen te leiden, is Iris Hesseling per 1 januari 2024 benoemd tot bedrijfsleider van OPEX. Zij is al vanaf het prilste begin betrokken bij OPEX als teamcoördinator en is ervaren in zowel archeologie als de OOO-praktijk.
RAAP en BAAC starten platform Duurzame Archeologie
Samen met onderzoeksbureau BAAC heeft RAAP het platform ‘Duurzame Archeologie’ opgezet. Dit platform is bedoeld voor alle uitvoerende bedrijven in de archeologie die kennis over en ervaringen met duurzaamheid willen delen. Twee aspecten van duurzaam archeologisch onderzoek uitvoeren staan hierbij centraal: klimaatbewustzijn en veiligheidsbewustzijn. Het platform richt zich in eerste instantie op duurzaam en veilig vervoer op en naar onderzoekslocaties, de inrichting van onderzoeksterreinen (ketenpark, apparatuur) en duurzame dataopslag. Andere bedrijven in de archeologie zijn uitgenodigd om zich aan te sluiten bij het initiatief, om hier samen invulling aan te geven. Binnenkort komt de website www.duurzame-archeologie.nl online.
Contactpersoon en aanspreekpunt voor dit initiatief is Sander de Bondt van BAAC, bereikbaar via s.debondt@baac.nl
Boekentip: de Cultuurhistorische Atlas Voorst verschijnt
Eind mei 2024 komt de Cultuurhistorische Atlas Voorst uit. Deze unieke erfgoedatlas illustreert de wordingsgeschiedenis van de gemeente Voorst. Het is een aantrekkelijk publieksboek vol verhalen, foto’s, prenten en kaarten, uitgegeven door de Stichting Cultuurhistorie Voorst in samenwerking met de Historische Vereniging Voorst, de gemeente Voorst en RAAP. Naast het chronologische verhaal over de landschapsgeschiedenis van Voorst, met het boven- en ondergrondse erfgoed, komen diverse maatschappelijke en historische thema’s aan bod, zoals industrie en bedrijvigheid, strijd en onderwijs.
De erfgoedatlas is bij voorinschrijving te bestellen via: www.historischeverenigingvoorst.nl
Uit het grind opgediept
In samenwerking met Consortium Grensmaas maakte RAAP een publieksboekje over het archeologisch onderzoek tijdens de uitvoering van het project Grensmaas. Grindwinning is daar benut om de natte archeologie van de Maas te onderzoeken. Het leverde honderden voorwerpen op die verband houden met scheepvaart, visvangst, landbouw, oorlog en handel. Het boekje vertelt de verhalen achter deze rijke archeologische oogst. Kijk voor meer informatie op de website van Consortium Grensmaas: www.grensmaas.nl of voor een PDF-versie op de website van RAAP
Columns
Anders betaald
Archeologen zijn het lang niet altijd met elkaar eens, maar dat het huidige archeologiebestel op zijn zachtst gezegd niet ideaal is, zullen ze allemaal beamen. Uit de evaluatie van ons bestel en de erfgoedwet komt dit in ieder geval duidelijk naar voren. We maken ons zorgen over de steeds lagere prijzen die opdrachtgevers willen betalen voor ons werk, de zogenaamde ‘race to the bottom’, en over de kwaliteit van het archeologisch onderzoek die daardoor in de verdrukking komt.
Voor een oplossing keken we lang, ik zou zeggen tegen beter weten in, naar de kwaliteitsnorm KNA. Inmiddels dringt het door dat we verbetering niet realiseren door steeds meer regeltjes in protocollen. Maar wat moeten we dan?
Mijn suggestie is: laten we nog eens kijken naar een basisprincipe van ons stelsel, naar het principe ’de verstoorder betaalt’ en hoe we dat hebben vertaald.
Zoals het nu gaat, draait iedere initiatiefnemer op voor de volledige kosten van het archeologisch onderzoek. Dit is analoog aan ‘de vervuiler betaalt’. Een hele duidelijke oplossing. Maar het zorgt bij initiatiefnemers regelmatig voor een gevoel van onredelijkheid. Als verstoorder heb je de archeologie immers niet zelf in de grond gestopt, terwijl vervuilers wel schuldig zijn aan de vervuiling. Wat nu als je de pech hebt op een rijke archeologische vindplaats te willen bouwen? Uitwijken naar een archeologievrij terrein is in ons volle land geen mogelijkheid; uitwijken naar de goedkoopste oplossing wel. En dat wordt massaal gedaan. De archeologie is daar natuurlijk niet bij gebaat.
Als we de-verstoorder-betaalt nu eens anders uitwerken. Stel we kiezen voor een vaste beperkte archeologieheffing op elk vergunningsplichtig initiatief. De kosten voor het behoud van ons erfgoed worden gezamenlijk gedragen en elke verstoorder weet vooraf waar hij of zij aan toe is. De heffing gaat naar een fonds dat aanbesteedt op basis van kwaliteit en in mindere mate op prijs. Samen met de bevoegde overheid ziet het fonds vervolgens toe op de kwaliteit van de uitvoering. De archeologische bedrijven worden zo gestimuleerd om zich te onderscheiden op inhoudelijke kwaliteit in plaats van op prijs alleen. Het fonds is niet onuitputtelijk dus misschien worden er hierdoor minder onderzoeken uitgevoerd. Maar wat gedaan wordt, gebeurt wel goed en per saldo zijn we dan toch een stuk beter af. Naar mijn idee het onderzoeken waard.
Mariëtte de Rooij
directeur RAAP
